Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)


Op 1 augustus 2008 is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) in werking getreden, welke wet vervolgens meerdere malen is gewijzigd. Deze wet bevat bepalingen met betrekking tot het verrichten van een cliëntenonderzoek, de identificatie en verificatie van cliënten en het melden van ongebruikelijke transacties voor aangewezen instellingen, waaronder de notaris. Daarom dient de notaris aan de volgende kernverplichtigen te voldoen:
⦁ het op basis van een risicoafweging verrichten van een gedegen cliëntenonderzoek;
⦁ het melden van ongebruikelijke transacties bij de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU);
⦁ het aanbieden van periodieke opleidingen aan medewerkers, zodat zij ongebruikelijke transacties kunnen herkennen en een cliëntenonderzoek goed en volledig kunnen uitvoeren;
⦁ het adequaat vastleggen van de resultaten van de risicobeoordeling om op verzoek te verstrekken aan de toezichthouders.
De Wwft geldt voor nagenoeg het gehele werkterrein van de notaris.


Cliëntenonderzoek
Cliënten die een transactie door de notaris willen laten uitvoeren, moeten zich eerst een keer persoonlijk laten identificeren en hun identiteit, met behulp van een geldig en origineel identiteitsbewijs, bij de notaris laten verifiëren. Afhankelijk van de mate van het risico dat een bepaalde cliënt of transactie meebrengt, is de notaris op grond van de Wwft verplicht verder cliëntenonderzoek te doen. Dit geldt bijvoorbeeld voor cliënten die een politiek prominente functie bekleden (PEP’s) en/of niet in Nederland wonen of niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Of de cliënt een PEP is wordt door middel van een eigen verklaring van de cliënt zelf (de PEP-verklaring) en een koppeling in de notarissoftware gecontroleerd en vastgelegd.


Vaststelling identiteit
Personen met de nationaliteit van een EU/EER-land of Zwitserland kunnen hun identiteit laten verifiëren aan de hand van een geldig nationaal paspoort, een diplomatiek paspoort of dienstpaspoort, een geldige identiteitskaart met pasfoto of een geldig rijbewijs met pasfoto waarvan de houder in Nederland woont. Andere personen kunnen hun identiteit laten verifiëren aan de hand van een geldig reisdocument of een geldig vreemdelingendocument. In uitzonderingsgevallen kan het vaststellen van de identiteit in overleg met de notaris ook door een andere beroepsbeoefenaar worden gedaan.


Rechtspersonen/personenvennootschappen
De identiteit van een Nederlandse rechtspersoon en/of personenvennootschap, kan worden vastgesteld aan de hand van een uittreksel van de Kamer van Koophandel. Dit kan zowel een uittreksel in fysieke vorm zijn als een uittreksel in elektronische vorm dat door de notaris zelf wordt aangevraagd. Ook alle personen die een belang houden van meer dan 25 procent in het kapitaal van een rechtspersoon/personenvennootschap of daarin de feitelijke zeggenschap kunnen uitoefenen, moeten bekend zijn bij de notaris en hun identiteit desgewenst laten verifiëren. Deze personen worden ook wel UBO’s genoemd, wat staat voor ‘Ultimate Beneficial Owners’ oftwel de uiteindelijk belanghebbende(n). De notaris kan verplicht zijn op grond van de Wwft nader onderzoek te doen. De UBO’s van de rechtspersoon/personenvennootschap worden (onder andere) vastgesteld door middel van een door de bestuurder van de rechtspersoon/eigenaar van de personenvennootschap in te vullen UBO-verklaring.


Herkomst gelden
Op grond van de Wwft is de notaris verplicht om onderzoek te doen naar de herkomst van gelden bij een transactie die via de kwaliteitsrekening van de notaris verloopt. Dit geldt bijvoorbeeld bij de aankoop van vastgoed of de aankoop van aandelen in een besloten vennootschap. Derhalve moet de notaris onderzoek doen naar de bron of herkomst van de middelen. De notaris kan u vragen om een ‘Verklaring herkomst eigen middelen’ in te vullen. Naar aanleiding van de ingevulde verklaring zou om aanvullende informatie/documenten kunnen worden verzocht, zoals bankafschriften, (onderhandse) geldleningovereenkomsten, schenkingsovereenkomsten, jaarstukken (resultatenrekening en balans), belastingaangiften en/of andere bewijsstukken

Contante betalingen
Notarissen mogen op basis van hun beroepsregels vanaf 1 mei 2019 geen contante bedragen aannemen of uitbetalen boven de € 2.500,–. Op grond van de Wwft geldt voor de notaris de verplichting contante betalingen boven € 10.000,– te melden bij de FIU-Nederland. De meldingsplicht geldt echter ook als de cliënt de contanten op een rekening van de notaris stort. Door de cliënt voorgenomen contante betalingen aan de notaris of gewenste uitbetalingen van € 10.000,– of meer die niet worden uitgevoerd, moeten ook gemeld worden


Meldingsplicht
De notaris heeft geen meldingsplicht als eventuele (voorgenomen) ongebruikelijke transacties in een oriënterende bespreking ter sprake komen. Cliënten kunnen dan alles vrij met de notaris bespreken. De wettelijke verplichtingen gelden vanaf het moment dat de notaris een zaak daadwerkelijk in behandeling neemt en het duidelijk is dat de gevraagde transactie onder de wettelijke regeling valt. In dat geval is de notaris verplicht eventuele ongebruikelijke transacties als in de wet bedoeld bij de FIU-Nederland te melden. De notaris mag volgens de wet zijn cliënt niet van een melding op de hoogte brengen.